Merhaba arkadaşlar. Bu yazımda veri tabanı sistemlerinde kullanılan kullanıcı yetkilendirme özelliğinden bahsedeceğim.

Bildiğiniz üzere her veri tabanı sisteminde bir ya da birden fazla kullanıcı bulunmaktadır ve her veri tabanı kullanıcısının belli yetkileri vardır. Mesela sistem admini veri tabanıyla ilgili tüm yetkilere sahipken başka bir veri tabanı kullanıcısı sadece ona verilmiş yetkileri kullanabilir.
Bu yetkiler temelde ikiye ayrılır.

Birincisi tablo şeması üzerinde sahip olunan yetkilerdir. Bu yetkilere örnek verecek olursak; tabloya yeni bir alan ekleme olabilir, alanın veri tipini değiştirmek olabilir, tablo eklemek veya silmek olabilir. Kısacası bu yetkiler sadece tablonun şeması üzerinde kullanılabilecek yetkilerdir.
İkincisi ise tablo verisi üzerinde sahip olunan yetkilerdir. Bu yetkilerin ne olduğundan bahsedecek olursak; tabloya yeni kayıt ekleme (insert), tablodaki kayıtları çekme(select), tablodaki kayıtları güncelleme(update) ve tablodaki kayıtları silme(delete) işlemlerinin hepsi bu yetkiler sayesinde yapılır.

Peki herhangi bir veri tabanı kullanıcısına nasıl yetki verilir, bundan bahsedelim.
İlk önce bir kullanıcı yaratalım.
MySQL’de kullanıcı yaratmak için CREATE USER komutunu kullanırız.

CREATE USER 'username'@'localhost' IDENTIFIED BY 'password'

Kullanıcımızı yarattıktan sonra sıra geldi yetki vermeye..
MySQL’de herhangi bir kullanıcıya yetki vermek için GRANT komutunu kullanırız.

GRANT privileges ON object TO user;

privileges : kullanıcıya verilmek istenen ayrıcalıklardır.
object : veri tabanının ismi veya herhangi bir veri tabanındaki tablonun ismidir.
user : yetkilerin verileceği kullanıcıdır.

Birkaç örnek yaparsak;

GRANT ALL ON magaza TO 'hakan'@'localhost'; 

Bu sorgunun görevi; magaza veri tabanındaki tüm yetkileri hakan adlı kullanıcıya vermektedir. Tüm yetkileri verdiğimiz için kısaca ALL komutunu kullanabiliriz.

GRANT SELECT, INSERT, ALTER ON okul TO 'zeynep'@'localhost'; 

Bu sorgunun görevi ise; okul veri tabanındaki SELECT, INSERT ve ALTER yetkilerini zeynep adlı kullanıcıya vermektir.

Peki bir kullanıcının yetkilerini nasıl geri alırız bunu açıklayalım.
MySQL’de yetki geri alma işlemi REVOKE komutuyla yapılmaktadır.

REVOKE privileges ON object FROM user; 

Örnek olarak birkaç sorgu yazarsak;

REVOKE DELETE, UPDATE ON magaza FROM 'hakan'@'localhost'; 

Bu sorgunun görevi; hakan adlı kullanıcıdan mağaza veri tabanı üzerindeki kayıt silme ve kayıt güncelleme yetkilerini geri almaktır.

REVOKE SELECT ON okul FROM '\*'@'localhost'; 

Bu sorgunun görevi ise; tüm kullanıcıların okul veri tabanı üzerindeki kayıt görüntüleme yetkisini geri almaktır. ‘*’ işareti tüm kullanıcıları belirtmek için kullanılmıştır.

Tabi yetkilendirme işlemleri sadece bunlarla sınırlı değildir. Yetkilendirme işlemleri fonksiyonlar, prosedürler veya triggerlar üzerinde de yapılabilir.

Merhaba arkadaşlar. Bu yazımda size veri yapılarının iki önemli yapısı olan yığıt ve kuyruk yapısı arasında veri aktarımının nasıl yapılacağını anlatacağım.

Hatırlatmakda fayda var. Yığıt yapısı sondan erişimlidir. Elemanlar yığıt yapısında sondan eklenir ve sondan çıkarılır. Kuyruk yapısında ise FIFO (First In First Out) mantığı uygulanmaktadır. Yani yığıttan farklı olarak ilk giren her zaman ilk çıkar. Kuyruğa eleman ekleme arkadan, eleman çıkarma ise önden yapılır. Aslında kuyruk yapısını bilet almak isteyen yolcuların oluşturduğu kuyruk olarak da düşünebilirsiniz.

Yığıttan kuyruğa veri aktarımı mantığın dışına çıkmadan şu şekilde anlatılabilir.

İlk önce kuyruğa ekleyeceğimiz yığıt elemanlarını sondan başlayarak teker teker çıkarmalıyız.
Her çıkardığımız eleman için kuyruğa ekleme fonksiyonunu çağırırız. Tabi kuyruğa ekleme fonksiyonumuz da verileri hep kuyruğun arkasından ekleyerek çalışır.
Bu şekilde verileri aktarabiliriz.

Kodunu paylaşacak olursak

Not : .c uzantısı ile derlerken hata alırsanız .cpp uzantısını deneyin.

Merhaba arkadaşlar..

Bugün size aynı zamanda Sistem Programlama ödevim olan Linux Çekirdeği Kernel’i nasıl güncelleyeceğimizi anlatacağım.

İlk olarak hiçbir şey yapmadan önce Kernel’in versiyonunu öğreniyoruz. Kernel’in versiyonunu öğrenmek için Linux komut satırı Terminal’e uname –r komutunu yazıyoruz.

Bakalım..

1-guncellemeden once versiyon

Yukarıdaki ekran çıktısında görüldüğü üzere Kernel versiyonunun 3.13.0-37-generic olduğunu görüyoruz. Tabi bu sizde farklı olabilir.

Kernel versiyonumu öğrendikten sonra https://www.kernel.org/ adresine gidip Kernel’in en son stabil versiyonunu indiriyoruz. Ben 4.2.3 olanı indirdim. Dosyamız tar.xz olarak indirildi. Bunu arşivden çıkartmamız gerekiyor. Sabit diskimde Linux’e ayrılan yeteri kadar yer olmadığı için işlemlerimi harici diskim üzerinden yapacağım.

Harici disk üzerinden yaptığım için daha önceki denemelerimde bazı hatalarla karşılaşmıştım. Dosya izinlerinde sorunlar çıkabiliyor ve komutlar gerçekleştirilemiyordu. Daha sonra hatanın, harici diskimin nfts dosya sistemine sahip olduğundan kaynaklandığını farkettim. Çözüm olarak harici diskimde 20 GB’lik bir ex4 sürücüsü oluşturdum. Tabi geri kalanı ntfs. Bizim ntfs ile bir işimiz yok.

Sıra geldi arşivdeki dosyaları çıkartmaya..

Dosyaları çıkartmadan önce yapacağımız işlemlerde bir sorun çıkmaması için sistemden root yetkilerini alıyoruz. Root yetkilerini almak için sudo –s komutunu terminale girmemiz gerekiyor.

2-root yetkisi alma

Artık sistem yetkilerini almış bulunmaktayız.

İlk önce indirilen dosyayı harici diskimde oluşturduğum sürücüye kopyalıyorum.

3-arsivi hariciye kopyalama

Arşivin bulunduğu dizine giriyoruz.

4-arsivin bulundugu dizine girme

Şimdi dosyaları çıkarıyoruz. Ben harici diskimde oluşturduğum ex4 bölümüne çıkarıyorum. Siz farklı bir yere çıkartabilirsiniz. Önemli olan çıkarttığınız yerin dosya sistemi ex4 olmasıdır.

Dosyaları çıkarmak için tar –xJvf komutunu kullanıyoruz. -xJvf den sonra dosya adını yazıyoruz.

5-dosyalari arsivden cikartma

6-dosyalar arsivden cikartildi

Yukarıdaki resimlerden görüldüğü üzere dosyalarımızı arşivden çıkarttık.
Şimdi sıra geldi ana işlemlere başlamaya..
Çıkarttığımız dosyanın içine giriyoruz.

7-cikartilan dosyanin icine girme

İlk olarak make mrproper komutu ile eski ayarları temizliyoruz.

8-make mrproper

Daha sonra make menuconfig ile yüklenecek olan Kernel’in konfigürasyon ara yüzüne giriyoruz. İsterseniz bu adımı geçebilirsiniz. Görmeniz açısından anlatıyorum. Bu arayüzden kurulmasını istemediğiniz sürücüleri kaldırabilirsiniz.

9-make menuconfig

10-menu config

Exit diyoruz.

11-menuconfig den cikma

Evet dedikten sonra çıkıyoruz.

Daha sonra make clean komutu ile fazlalıkları temizliyoruz.

12-make clean

Şimdiki adımda make bzImage komutunu yazıp, çekirdeğimizi derlemeye başlıyoruz. Bende yaklaşık 20 dakika sürdü. Bilgisayarınızın performansına göre değişebilir.

13-make bzImage

Çekirdeğimiz derlenirken..

14-çekirdek derlenirken(bzImage)

Ve çekirdek derlememiz bitti.

15-çekirdek derlemesi bitti

Çekirdeğimizi derledikten sonra işin en uzun kısmı olan modül derlemesine geçiyoruz. Bende yaklaşık 2.5 saat sürdü (tüm sürücülerle beraber).

Modül derlemesini başlatmak için terminale make modules komutunu yazıyoruz.

16-make modules

Modüller derlenirken..

17-modul derlenirken

Uzun bir süre ardından modül derlememiz bitmiş oldu.

18-modül derlemesi bitti

Modül derlenmesi bittikten sonra çekirdek modüllerimizi modül kütüphanesine taşıyoruz. Bu işlemi make modules_install komutu ile yapıyoruz.

19-make modules_install

Taşıma işlemi gerçekleşirken..

20-make modules_install gerceklesirken

Taşıma işlemimiz sona erdi.

21-make modules_install bitti

Şimdi modüllerin ve sistemimizin düzgün çalışmasını sağlayacağız. Bunun için terminale mkinitramfs 4.2.3 -o/boot/initrd.img-4.2.3-generic komutunu giriyoruz. Komutun içindeki numaralı kısımlar ilk başta indirdiğimiz Kernel’in versiyonudur. Siz de indirdiğiniz versiyona göre komutu düzenleyebilirsiniz.

22-mkinitramfs

Daha sonra derlediğimiz çekirdeği boot dizinine kopyalıyoruz. Terminale cp /usr/src/linux-4.2.3/arch/x86_64/boot/bzImage /boot/vmlinuz-4.2.3-generic komutunu giriyoruz.

23-boot dizinine kopyalama

Kopyalama işlemimiz tamamlandı. Şimdi System.map dosyasını boot dizinine kopyalıyoruz.

24-system_map kopyalama

Sembolik bir bağ oluşturmamız gerekiyor bunun için terminale ln -s /boot/System. **map-KERNEL_VERSION** /boot/System **.** map komutunu giriyoruz.

25-sembolik bag

Neredeyse tüm işlemlerimizi tamamladık. Artık grub ayarlarını yapacağız. Güncellenen Kernel’in grub ekranında çıkmasını sağlamalıyız.

Grub dosyasını açmamız gerekiyor bunun için terminale sudo gedit /boot/grub/grub.cfg komutunu giriyoruz.

26-grub cfg acma

Açılan grub dosyasını düzenlemeden önce yeni bir terminal açıyoruz ve sudo blkid komutunu yazıyoruz.

27-sudo blkid

Karşımıza aşağıdaki resimdeki gibi bir çıktı gelmektedir.

28-UUID degeri

Buradan UUID değerimizi alacağız, peki hangisini ? Bu sorunun yanıtı; güncellenen Kernel’i hangi disk bölümünde çalıştıracağınızdır. Ben Linux Mint’in bulunduğu yerde çalıştıracağım. Bunun için şekilde seçili olan değeri bir yere kopyalıyorum. Bu değeri grub dosyamızda kullanacağız.

Grub dosyamıza dönüyoruz tekrar ### BEGIN /etc/grub.d/10_linux ### satırının altına aşağıdaki metni ekliyoruz.

menuentry 'Pardus, Linux 4.2.3-generic' --class ubuntu --class gnu-linux --class gnu --class os {
    recordfail
    insmod ext2
    set root='(hd0,6)'
    search --no-floppy --fs-uuid --set 57a40b28-08a8-4fe5-ba57-7fb4fc063d83
    linux    /boot/vmlinuz-4.2.3-generic root=UUID=111a05da-58b6-454a-8e29-23b7e215f382 ro   quiet splash
    initrd    /boot/initrd.img-4.2.3-generic
}
menuentry 'Pardus, Linux 4.2.3-generic (recovery mode)' --class ubuntu --class gnu-linux --class gnu --class os {
    recordfail
    insmod ext2
    set root='(hd0,6)'
    search --no-floppy --fs-uuid --set 111a05da-58b6-454a-8e29-23b7e215f382
    echo    'Loading Linux 3.16.5-generic ...'
    linux    /boot/vmlinuz-4.2.3-generic root=UUID=111a05da-58b6-454a-8e29-23b7e215f382 ro single
    echo    'Loading initial ramdisk ...'
    initrd    /boot/initrd.img-4.2.3-generic
}

Önceden aldığımız UUID değerini bu metinde root=UUID= kısımlarına kopyalıyoruz ve dosyayı kaydedip, kapatıyoruz.

Güncellenen Kernel’i gruba ekledik. Artık başlangıçta grubda gözükmesi için grub güncellemesi yapmamız gerekiyor. Bunun için terminale sudo update-grub2 komutunu yazıyoruz.

30-grub güncelleme

31-grub güncellendi

Artık grubu güncellemiş olduk. Sistemimizi yeniden başlatıyoruz ve grub ekranından yeni Kernel’imizi seçiyoruz.

Sistem açıldıktan sonra en başta yaptığımız gibi uname –r komutunu terminale giriyoruz ve yeni Kernel versiyonumuzu öğreniyoruz.

32-linux guncellendi

 

Yararlanılan kaynaklar

https://forum.ubuntu-tr.net/index.php?topic=18598.0
http://kod5.org/linux-cekirdegi-kerneli-nasil-derlenir/

Merhaba arkadaşlar.. Bugün size önemli veri yapılarından biri olan yığıt yapısı hakkında bilgi vereceğim.Bazı kaynaklarda yığın diye geçebilir.

Bilgisayar alanında en kullanışlı yapılardan biri yığıt veri yapısıdır. Yığıt veri yapısı programlamada çok önemli bir yere sahiptir.

Yığın yapısı temel olarak sondan erişimlidir. Yığın yapısına veriler her zaman sondan eklenir ve sondan çıkarılır. Yığın yapısında LIFO(Last In First Out) mantığı işlemektedir. Yani son giren eleman her zaman ilk çıkar.

Üniversitede veri yapıları dersi aldıysanız mutlaka bu konuya aşinasınızdır. Yığın yapısının nerelerde bahsetmek istiyorum. Yazılım uygulamalarında Undo(Geri Al) işlemleri yığıt veri yapısı sayesinde kolayca gerçeklenebilir. En son yaptığımız işlemi geri almamız tam olarak yığıt kullanımını anlatmaktadır. Tarayıcılarda Back butonu ile önceki sayfaya dönme işlemi yığıt veri yapısı ile yapılmaktadır. Yüksek seviyeli bir dilde yazılmış matematiksel ifadelerin makine kodunda işlenmesinde yığıt veri yapısı kullanılmaktadır.

Son olarak bir yığıt yapısına eleman eklemenin C/C++ kodunu paylaşacağım.

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>
    
#define size 10
    
struct stack{
    int top=-1;
    int items[size];
};
    
void push(struct stack *,int);
void display(struct stack *);

int main(){
    struct stack s;
    struct stack *ps;
    ps = &s;
    int element;
    while(1){
        printf(" Enter element : ");
        scanf("%d",&element);
        if (element!=0)
            push(ps,element);
        else{
            display(ps);
            break;
        }
            
    }
    
    getchar();
    return 0;
}

void push(struct stack *ps,int x){
    if (ps->top == size-1){
        printf(" Stack Overflow!\n\n");
        display(ps);
        exit(1);
    }
    else
        ps->items[++(ps->top)]=x;
    
}

void display(struct stack *ps){
    printf("\nElements of Stack\n");
    for (int i=ps->top;i>=0;i--){
        printf("%d ",ps->items[i]);
    }
}

Not : .c uzantısı ile derlerken hata alırsanız .cpp uzantısını deneyin.

Merhaba arkadaşlar :) Bugün çoğu veri tabanı sistemlerinde kullanılan Triggerlar hakkında bilgi vereceğim.

Triggerların Türkçesi tetikleyici demektir. Yani akla ilk olarak bir şey sonucunda etkilenen manası gelmektedir. Aslında tam olarak da Triggerlar bunu sağlar.

Triggerları veri tabanlarımızda kullanmamızın ana sebebi bir yerde bir değişiklik olduğunda buna paralel olarak başka bir yerde de değişikliğin sağlanmasıdır. Mesela bir veri tabanımız var ve içinde iki tane tablo olduğunu varsayalım ve X adlı tablomuzda değişiklik yapmak istiyoruz. Bu ekleme olabilir, silme olabilir ya da güncelleme olabilir. Eğer buna bağlı olarak Y tablomuzda da değişiklik olmasını istiyorsak Triggerları kullanırız. Bu bize dinamik bir değişiklik kazandırır. Yani bir tablonun içeriğini değiştirdikten sonra başka bir tablonun içeriğini değiştirmemize gerek kalmaz bu otomatik olarak gerçekleşir.

Triggerları, programlama dillerindeki şart cümleciklerine de benzetebilirsiniz.Yani şartın sağlanması gerekir şart sağlanıyorsa eğer Trigger çalışır.

Triggerlar Insert, Delete ve Update işlemleri üzerinde çalışırlar.

Veri tabanımızda bir Trigger yaratmak için aşağıdaki yapıyı kullanırız.

CREATE [OR REPLACE ] TRIGGER trigger_name 
    {BEFORE | AFTER | INSTEAD OF } 
    {INSERT [OR] | UPDATE [OR] | DELETE} 
    [OF col_name] 
    ON table_name 
    [REFERENCING OLD AS o NEW AS n] 
    [FOR EACH ROW] 
    WHEN (Şart)  
    DECLARE
       --Değişken tanımlamaları
    BEGIN 
       --Kod kısmı
    EXCEPTION
       --Olası hata durumları
    END;