Merhaba arkadaşlar. Bu yazımda nesneye yönelik programlama dillerinde özellikle Java’da sıkça kullandığımız this ifadesinden bahsedeceğim.

Basitçe söylemek gerekirse this ifadesi o anda hangi nesne üzerinde işlemler yapılıyorsa o nesnenin ifadesini döndürür.

This ifadesinin bir kaç kullanımından bahsedelim.

Bu ifade genellikle değişken ismi çakışmalarını önlemek için kullanılabilir. Bu durum aslında this ifadesinin en çok kullanıldığı durumlardan birisidir. Çakışma olayını biraz açarsak; bir yapıcı metoda(constructor) gönderdiğimiz parametrelerin ismi sınıf değişkenleriyle aynı ise this kullanarak bu karışıklılığı önleyebiliriz.

Aşağıdaki örneğe bakalım.

Ekran Alıntısı Ekran Alıntısı1

Yukarıdaki örnek kodda gördüğünüz üzere, ana sınıfımızda Ayşe Yılmaz diye bir öğrenci nesnesi oluşturduk ve bu nesneyi oluşturduğumuz ilk anda Ogrenci sınıfının yapıcı metodu çalışacaktır. Yapıcı metot isim ve soyisim adında iki parametre kullanmaktadır. Bir de yapıcı metodumuz dışındaki isim ve soyisim değişkenlerini görmektesiniz. Yapıcı metodun kullandığı parametrelerle bu değişkenlerin isminin aynı olduğuna aldanmayın aslında farklıdır. Yapıcı metottaki parametreler aslında bir iletim görevi görür bu parametreler ana sınıfımızdan gelen Ayşe ve Yılmaz kelimelerini yapıcı metoda iletmektedir. Ogrenci sınıfı değişkenleri olan isim ve soyisim ise bu parametrelerle gönderilen verileri tutmakla görevlidir. İşte tam burada this ifadesini kullanarak bu çakışmayı giderebiliriz. this.isim sınıf değişkeni olan isim değişkenini işaret ederken isim ifadesi yapıcı metoda gönderilen parametreyi temsil etmektedir.

this anahtar kelimesini kullanarak aynı sınıf içindeki diğer yapıcı metodları da çağırabilmemiz mümkün.

Aşağıdaki örneğe bakalım.

Ekran Alıntısı3 Ekran Alıntısı5

Yukarıdaki örnek kodlarda gördüğünüz üzere bu seferde Mustafa Işık diye bir öğrenci nesnesi yarattık. Nesneyi yarattığımız anda ilk olarak iki parametre alan yapıcı metodumuz çalışacaktır. Bu yapıcı metodun içinden de this (isim, soyisim, 181) ifadesi ile diğer yapıcı metodumuz çalışacaktır. Böylece öğrencimizin isim ve soy ismine ek olarak numarasını da yapılandırabiliriz. Kısacası this ifadesinin bu kullanımı bir yapıcı metodun içinden başka bir yapıcı metoda göndermede bulunmaktır.

this anahtar kelimesinin diğer bir kullanımı da tek başına nesnelerin referansını temsil edebilmesidir.

Aşağıdaki örneğe bakalım

Ekran Alıntısı Ekran Alıntısı1

Yukarıda örnek kodlarda gördüğünüz üzere iki tane öğrenci nesnesi ve ogr_liste adında öğrencilerin tutulacağı bir ArrayList oluşturulmuştur. Ogrenci sınıfımızda da bu nesnelerimizi listemize eklemeye yarayan ekle metodu bulunmaktadır. Bu metodumuza gönderdiğimiz parametre öğrencilerin tutulduğu listedir ve metodun gövdesinde bulunan this ifadesi de metodun hangi öğrenci nesnesi üzerinden çağrıldığını belirtir. Yani ana sınıfımızda o1.ekle() ifadesi ile Mustafa Işık’ı temsil eden öğrenci nesnesi ekle metodu ile öğrenci listesine eklenir. Ekle metodunun içindeki this ifadesi aslında bu nesneyi temsil etmektedir.

Şunu da hatırlatmakta fayda var this ifadelerini statik metotlarımız içinde kullanamayız çünkü statik metotlar sınıf metotlarıdır. Bu metotlar nesnelerle ilgilenmez.

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle. İyi çalışmalar..

 

 

 

Merhaba arkadaşlar. Bugün Üniversitelerimizin spesifik olarak verdiği bir ödev konusuna değineceğim.

Konumuzun adı DNA zinciri eşleştirme. Çoğunuz özellikle sayısal bir geçmişi herkes zaten bunun ne anlama geldiğini biliyorsunuzdur. Bu yüzden fazla detaya girmeyeceğim.

Peki ödev bizden ne yapmamızı istiyor. Bunu açıklayalım.

Bu ödev; kullanıcının girdiği farklı DNA zincirlerinin eşleşip, eşleşmediğini kontrol edecek. Bu kontrolü bizim yazdığımız bir program sağlayacak.

Bildiğiniz üzere kısaca DNA zincirlerinin üzerinde nükleotitler bulunur. Bu nükleotitler; A (Adenin), T(Timin), G (Guanin), S(Sitozin) ve U(Urasil) dir. Biz urasille ilgilenmeyeceğiz ve toplamda dört tane nükleotidimizin olduğunu varsayacağız.

Bu nükleotitler arasında şöyle bir eşleşme kuralı vardır.

A = T ve G = S

Yani bir zincirde bulunan Adenin’in karşısına başka bir zincirde bulunan Timin geliyorsa bu eşleşme uyumludur Aksi takdirde eşleşme olmaz. Programımızı da bunları dikkate alarak yazmamız gerekiyor.

Programımıza input olarak DNA zincirlerini nükleotitleriyle beraber gireceğiz ve çıktı olarak hangi zincirlerin eşleştiği sonucunu alacağız.

Ben bu programı C dili ile tasarladım tabi ki başka diller ile de tasarlanabilir.

Program kodu

Merhaba arkadaşlar. Bu yazımda önceden benim de çok merak ettiğim bir konu olan Statement ve PreparedStatement arasındaki farkları ve birbirlerine göre avantajlarını, dezavantajlarını anlatacağım.

Statement ve PreparedStatement ifadelerini mutlaka bir yerlerde kullanmışızdır. Özellikle herhangi bir SQL sorgusu çalıştırmak istediğimizde bu ikisinden herhangi birini kullanırız. Görünüşte hiçbir farkı olmayabilir ama arka tarafta işler farklı işliyor :)

Peki hangisini ne zaman hangi durumlarda kullanmak daha faydalıdır buna bakacağız.

Yazdığımız herhangi bir SQL sorgusunu Statement durumunda çalıştırdığımızı varsayalım. Bu sorgu her çalıştırıldığında veri tabanının belleğinde bu sorgunun bir örneği saklanır. Bu sorgunun binlerce kere çalıştırıldığını düşünürsek bu durum zararlı olabilir. Veri tabanı performansı düşebilir veya bağlantı kopmaları yaşanabilir. Bu durumda PreparedStatement kullanmak faydalı olabilir. Herhangi bir SQL sorgusunu PreparedStatement durumunda çalıştırdığımızı düşünelim. Böylece veri tabanında bu sorgusunun sadece bir kere örneği saklanır ve bin kere de çalıştırsak bu sorgunun veri tabanının belleğinde sadece bir örneği tutulur. Böylece PreparedStatement daha performanslı olabilir.

Tabi PreparedStatement her zaman kullanılacak diye bir şart yok. Örneğin bir uygulamamız olduğunu düşünelim ve sürekli farklı sorguların gönderildiğini düşünelim. Bu durumda Statement kullanmak daha mantıklı olabilir ama sürekli aynı sorgular üzerinde çalışıyorsak tabi ki PreparedStatement kullanmak daha akıllıca olacaktır.

Umarım sizi bu konu hakkında biraz olsun fikir sahibi yapabilmişimdir. Bir daha ki yazımda görüşmek üzere..

Java programlama dilindeki en önemli anahtar kelimelerinden biri de static kelimesidir. Hatta bir çok kez karşılaşmışızdır bu kelimeyle ama tam olarak anlayamamışızdır. Bu yazımda elimden geldiğince static kelimesinin Java’da ne işe yaradığını anlatacağım ve kullanımı hakkında örnekler yapacağım.

Sınıf ve Nesne Değişkenleri

Bir sınıf oluşturduğumuzda genellikle ilk önce değişkenlerimizi tanımlarız. Bu tanımladığımız değişkenler aslında o sınıftan oluşturduğumuz her nesne için ayrı ayrı oluşturulurlar. Mesela araba adında bir sınıfımızın olduğunu düşünelim ve bu sınıfa ait plaka, model yılı ve marka adında değişkenlerimiz olsun. Bu değişkenler araba nesnelerine özgüdür. Yani, üç tane arabamız olduğunu düşünürsek bellekte her arabamız için ayrı ayrı plaka, model yılı ve marka bilgileri tutulmaktadır. Bu yüzden bu değişkenlere nesne değişkeni de diyebiliriz. Bazen bunu aşmak isteriz ve aynı sınıfa ait nesnelerden bağımsız değişkenlerde yaratmak isteriz. Bu yaratacağımız değişkenlere de sınıf değişkeni denir. İşte static kavramı burda devreye giriyor.

Static anahtar kelimesini kullanarak tanımladığımız değişkenler sınıf değişkeni olarak adlandırılır. Mesela yukarıda anlattığım örneğe bağlı olarak araba sayısı diye bir değişken yaratabiliriz. Bu değişken bize o sınıftan kaç tane araba yaratıldığı bilgisini versin. Böyle olması için bu değişkenimizi static olarak tanımlamalıyız. Sınıf(static) değişkenleri o sınıftan oluşan herhangi bir nesneye özgü değil, sınıfa özgü değişkenlerdir ve sınıfa ait bilgileri taşırlar. İstediğimiz kadar nesne tanımlayalım farketmez sınıf değişkenleri bellekte bir kere yer kaplarlar. Nesne değişkenleri ise oluşturulan nesne kadar bellekte yer kaplarlar.

Static değişken kavramını anlatan örnek olarak küçük bir program yazalım.

static_araba

Yukarıdaki kodda araba sınıfımızdan oluşturacağımız nesnelere ait değişkenler tanımladık. Bir tanede araba_sayisi adında nesnelerden bağımsız sınıf değişkeni tanımladık. Bu değişkenimizin değeri Araba sınıfından her nesne yarattığımızda artacak.

Şimdi bir de main sınıfımıza bakalım.

main_static

Çalıştırdığımızda aşağıdaki çıktıyı alırız.

cikti

Gördüğünüz üzere başlangıçtaki araba sayımız sıfırdır çünkü hiç araba yaratmadık. İki araba nesnesi yaratıldığında da iki sonucunu ekranda görmüş olduk. Static değişkenleri çıktıdan da anlayacağınız gibi hem sınıf adı ile hem de nesne referansları ile çağırabilirsiniz. Hepsinde de aynı çıktıyı alırsınız. Ben sınıf adı ile çağırmanızı tavsiye ederim kodun anlaşılabilirliği açısından.

Static Metodlar

Tabi ki static kelimesinin kullanımı sadece değişkenlerle sınırlı değildir. Metodlarla da kullanılabilir. Şimdi bu metodlara bakalım.

Normalde bir sınıftaki bir metodu çağırmak istiyorsak o sınıfın nesnesi üzerinden çağırırız. Nesnelerden bağımsız değişkenler yaratabildiğimiz gibi bağımsız metodlar da yaratabiliriz. Bunun için static anahtar kelimesini kullanırız. Bu metodları çağırabilmek için nesne oluşturmamız gerekmez ve direk sınıf üzerinden çağırabiliriz.

Şimdi önceki örneğe bağlı olarak şu koda bakalım.

metod_araba

Gördüğünüz gibi araba_sayisi değişkeni private static olarak tanımlanmıştır ve araba sayısı sonucunu döndüren static bir metod tanımlanmıştır. Bu sefer araba sayisi değişkenine static metodumuz üzerinden erişeceğiz.

Şimdi aşağıdaki koda bakalım.

main_metod

Kodun çıktısı :

cikti_metod

Araba sınıfımız içindeki metod static metod olduğu için bu sınıfın herhangi bir nesnesini oluşturmadan direk çağırmamız mümkündür. Tabi ki static değişkenlerde de olduğu gibi bu metodları nesneler üzerinden de çağırabiliriz ancak bu kodun anlaşılabilirliği açısından tavsiye edilmez.

Şunu da hatırlatmakta fayda var; static metodlar içinden static olmayan bir öğeye erişemeyiz. Bu aslında static metodların en önemli kuralıdır.

Static Bloklar

Static bloklar; static değişkenlere ilk değer atamasını yapmak için kullanılan kod bloklarıdır. Bunlara “static initializer” denmektedir. Bu bloklar static değişkenler belleğe yüklendikten hemen sonra çalıştırılırlar. JVM(Java Virtual Machine), o sınıfa ait bir nesne oluşturmadan önce static blokların çalışmasını garanti eder.

Şimdi şu koda bakalım.

blok

Yukarıdaki koda baktığımızda static blok içerisinde 10 adet sayıdan oluşan bir dizi oluşturulduğunu ve bu dizinin her bir elemanına 0 ile 99 arasında random değerler atandığını görüyoruz. Bu blok sayesinde dizi değişkeni yaratıldığı anda 10 adet rastgele sayı ile doldurulmaktadır. Static bloklar içerisinde static metodlarda olduğu gibi static olmayan öğelere erişmem mümkün değildir.

Başka bir yazıda görüşmek üzere..

Merhaba arkadaşlar. Bu yazımda Java’nın Timer sınıfı üzerinde duracağım. İlk önce Timer sınıfının ne için kullanıldığını anlatalım.

Timer sınıfı; bir kod bloğunun ne zaman veya ne sıklıkta çalışacağını belirlemek için kullanılır. Timer sınıfını kullanabilmek için aşağıdaki paketi import etmemiz gerekir.

java.util.Timer

Timer sınıfından bir nesneyi aşağıdaki yapılandırıcılar ile yaratabiliriz.

Timer()
Timer nesnesi yaratır.

Timer(String name)
Timer nesnesini bizim belirleyeceğimiz özel bir adıyla yaratır.

Timer sınıfından yaratılmış bir nesne aşağıdaki metodlar ile kullanılabilir.

void cancel()
Timer’ı sona erdirir.

int purge()
Sona erdirilen tüm görevleri ilgili timer nesnesinin görev kuyruğundan kaldırır.

void schedule(TimerTask task, Date time)
Belirtilen görevin hangi zamanda çalışacağını belirler.

void schedule(TimerTask task, Date firstTime, long period)
Belirtilen görevi hangi zamanda başlatacağını ve ne sıklıkla çalışacağını belirler.

void schedule(TimerTask task, long delay)
Belirtilen görevi ne kadarlık bir gecikmeyle başlayacağını zamanlar.

void schedule(TimerTask task, long delay, long period)
Belirtilen görevi ne kadarlık bir gecikmeyle başlayacağını ve ne sıklıkla çalışacağını belirler.

void scheduleAtFixedRate(TimerTask task, Date firstTime, long period)
Belirtilen görevi hangi zamanda başlatacağını ve hangi sabit oranlı periyodlar ile çalışacağını belirler.

void scheduleAtFixedRate(TimerTask task, long delay, long period)
Belirtilen görevi ne kadarlık bir gecikme ile başlayacağını ve hangi sabit oranlı periyodlar ile çalışacağını zamanlar.

Örnek olarak 5 den geriye sayan bir program yapalım. 0 olduğunda da tekrar başa dönsün.

import java.util.Timer;
import java.util.TimerTask;
    
public class Example {
    public static void main(String[] args) {
        Timer timer = new Timer();
        TimerTask task = new TimerTask() {
            int seconds = 5;
    
            @Override
            public void run() {
                System.out.println("Kalan Zaman:" + seconds--);
                if (seconds < 0) {
                    seconds = 5;
                }
            }
        };
        timer.schedule(task, 0, 1000); 
    }
}

Programın çıktısı aşağıdaki gibidir.

timer